en آنالیز ترکیبات موجود در اسانس چهار چاشنی غذایی رایج وبررسی فعالیت فیبرینولیتیک این ترکیبات در محیط in vitro Others Others Experimental research article Experimental research article مقدمه: بیماریهای آتروترومبوتیک مثل انفارکتوس قلبی و مغزی نتایج وخیم لخته های تشکیل شده در دیواره رگ هستند. داروهای ترومبولیتیک که برای حل لخته های تشکیل شده به کار می روند محدودیت های دارند که سبب ایجاد خطر و گاهی اوقات نتایج کشنده می شوند.از زمان قدیم گیاهان برای معالجه بیماریها به کار می رفتند. گیاهان و ترکیباتی از آنها که دارای فعالیت آنتی ترومبوتیک هستند بسیار گزارش شده اند اما در مورد گیاهان با خاصیت فیبرینولیتیک گزارش زیادی وجود ندارد. هدف: این مطالعه به منظور بررسی اثرات فیبرینولیتیک اسانس‌های گیاهی صورت گرفت. چهار چاشنی غذایی رایج آویشن شیرازی،زردچوبه دارچین و گلپر انتخاب و اثرات فیبرینولیتیک آنها را در محیط آزمایشگاه بررسی شد. مواد و روشها: پس از تهیه اسانس گیاهان مربوطه ترکیبات آن توسط دستگاه GC/MS آنالیز گردید. برای بررسی اثرات فیبرینولیتیک، فیبرینوژن نشاندار با FITC به پلاسما اضافه و سپس برای تشکیل لخته نشاندار به آنها کلسیم اضافه گردید. استرپتوکیناز در غلظت های(Iu/ml 1000-100 ) و اسانس در رقت های ((1000/1، 100/1 و10/1) ) به تنهایی و در حضور استرپتوکیناز به لخته نشاندار اضافه و فلورسانس بعد از 10، 20، 40 و 60 دقیقه قرائت گردید(510EM= ، 478EX=). یافته ها: نتایج نشان می دهند که اسانس آویشن شیرازی واجد درصد بالای از کارواکرول است و بیشترین خاصیت فیبرینولیتیک را دارد، فعالیت فیبرینولیتیک زردچوبه احتمالا به ترکیبات تومرون، زینجی برن و کورکومین که با درصد بالا در این گیاه وجود دارند برمی گردد. دارچین با درصد بالای سینامالدئید فعالیت فیبرینولیتیک کمتر و اسانس گلپر با داشتن درصد بالای از استرهای خطی و هگزیل بوتیرات تقریبا فاقد فعالیت فیبرینولیتک می باشد. نتیجه گیری: این مطالعه تصدیق کننده فعالیت فیبرینولیتیک آویشن شیرازی، زردچوبه و تاحدودی دارچین در محیط in vitro است و بررسی فعالیت فیبرینولیتیک این گیاهان در محیط in vivo نیازمند بررسی و تحقیق است. Introduction: Atherothrombotic diseases such as myocardial or cerebral infarction are serious consequences of the thrombus formation in blood vessels. Thrombolytic agents are used to dissolve the already formed clots in the blood vessels. However, these drugs have certain adverse effects, which cause serious and sometimes fatal consequences. Methods: Plants essential oils were prepared and analyzed by GC/MS. To evaluate the fibrinolytic effect, fibrinogen labeled with FITC was added to the plasma. Ca2+ was used for production of labeled clot. The essential oil (1/10, 1/100, 1/1000 dilutions) with and without streptokinase as a positive control, were added. Fluorescence was determined after 10, 20, 40 and 60 minutes (excitation = 478, emission = 510). Results: Our findings showed that carvacrol was the main component of Zataria multiflora essential oil. This essential oil showed the best fibrinolytic activity. Curcuma domestica also showed fibrinolytic activity, which might be related to the presence of curcumene, zingiberene and tumeron. The main component of Cinnamomum verum essential oil was cinnamaldehyde and fibrinolytic activity of this essential oil was lower than Zataria multiflora and Curcuma domestica.. The essential oil from Heracleum persicum with main components such as hexyl butyrate and liner esters did not have any significant fibrinolytic activity. Conclusion: In our study, it was found that Zataria multiflora, Curcuma domestica and Cinnamomum verum can dissolve blood clots in vitro. However, in vivo clot dissolving properties of these plants are yet to be discovered. فیبرینولیتیک، اسانس، کروماتوگرافی، فیبرینوژن Fibrinolytic, Essence, G C/MS, Fibrinogen. 423 429 http://ppj.phypha.ir/browse.php?a_code=A-10-362-1&slc_lang=en&sid=1 gholamali Naderi غلامعلی نادری naderi32@yahoo.com 320031947532846006837 320031947532846006837 Yes Abas Jafarian Dehkordi عباس جعفریان دهکردی njdinani@yahoo.com 320031947532846006838 320031947532846006838 No Sedighe Asgary صدیقه عسگری 320031947532846006839 320031947532846006839 No Rahele Shami راهله شامی 320031947532846006840 320031947532846006840 No narges Jafari نرگس جعفری 320031947532846006841 320031947532846006841 No