en اثر عصاره متانولی دانه های هویج ((Daucus carota بر متابولیسم کربوهیدرات و مورفولوژی پانکراس در موشهای صحرایی نر دیابتی نوع I Endocrine Physiology/Pharmacology Endocrine Physiology/Pharmacology Experimental research article Experimental research article مقدمه: اثربخشی گیاهان دارای خواص آنتی اکسیدانی در بهبود بیماری دیابت شناخته شده است و از آنجا که دانه های هویج نیز دارای خواص آنتی اکسیدانی می باشند لذا در این مطالعه اثر عصاره متانولی دانه های هویج ((Daucus carota بر متابولیسم کربوهیدرات و مورفولوژی پانکراس در موشهای دیابتی نوع I بررسی شد. روش ها: با تزریق استرپتوزوتوسین STZ)) به میزان mg/kg, i.p 70 در موشهای صحرایی نر، دیابت نوع I القاء شد. قبل از تزریق STZ و 5 روز بعد از تزریق، در حالت ناشتا، خونگیری به منظور تعیین سطح سرمی گلوکز و انسولین انجام گرفت و موشهایی که سطح سرمی گلوکز آنها بیش از mg/dl 250 بود، دیابتیک محسوب و به 5 گروه تقسیم شدند که عصاره الکلی D. carotaبا دوزهای mg/kg/day 300، 200، 100، گلایبن کلامید با دوز g/kgµ 600 و 0.5 سی سی آب مقطر(حلال عصاره) به مدت 6 روز به طور جداگانه با گاواژ دریافت کردند. بعد از 6 روز مجددا خونگیری انجام شد، سطح سرمی گلوکز به روش اسپکتروفتومتری و انسولین به روش ELISA با کیت های مربوطه اندازه گیری شد. ضمناً پانکراس حیوان خارج و در فرمالین 10% قرار گرفت و برای مطالعات بافت شناسی مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: تجویز عصاره دانه هویج در همه دوزها و گلایبن کلامید به مدت 6 روز سبب کاهش سطح سرمی گلوکز شد ولی تنها دوز mg/kg300 عصاره و گلایبن کلامید به طور معنی داری سطح سرمی انسولین را افزایش داد ضمناً، عصاره و گلایبن کلامید سبب بهبود جزایر و بخش آسینار پانکراس شدند بطوریکه. میانگین تعداد جزایر در موشهای دریافت کننده دوز mg/kg 100 عصاره و گلایبن کلامید بطور معنی دار افزایش یافت. نتیجه گیری : عصاره متانولی دانه های هویج (D. carota) دارای اثر هیپوگلیسمیک می باشد و احتمالا بخشی از این اثر از طریق افزایش ترشح انسولین و بهبود بافت پانکراس بویژه جزایر آن انجام می شود. Introduction: Antioxidant agents have beneficial effects in diabetes mellitus. Daucus carota seeds extract has been shown to possess antioxidant activity. In this study, the effect of the methanolic extract of Daucus carota seeds on carbohydrate metabolism and morphology of pancreas was investigated in type I diabetic male rats. Methods: Type I diabetes mellitus was induced in male Wistar rats by injection of 70 mg/kg, i. p. of streptozotocin. Blood samples were collected from the eye cavernousa sinus, before and 5 days after injections for measurement of glucose and insulin. Diabetes was confirmed in rats that had FBS levels above 250 mg/dl. Diabetic rats were divided to 5 groups that received 100, 200 and 300 mg/kg of the extract, glibenclamide (600 μg/kg) and distilled water (0.5 ml) daily for 6 days by gastric gavage. After 6 days, they were sacrificed by decapitation and fasting blood samples were collected and serum levels of glucose and insulin were measured by spectrophotometric and ELISA methods, respectively, by using commercial kits. The pancreas of the rats were dissected out and fixed in 10% formaldehyde for histological studies. Results: Administration of all doses of Daucus carota seeds extract and glibenclamide for 6 days significantly decreased serum glucose levels, however, only 300 mg/kg of the extract as well as glibenclamide significantly increased insulin serum levels. Furthermore the extract and glybenclamide improved pancreas asinuses and islets as the number of islets significantly increased in rats receiving 100 mg/kg of the extract or glibenclamide. Conclusion: D. carota seeds extract has hypoglycemic effect by increasing insulin secretion and improvement of the pancreas. دانه های هویج، پانکراس، دیابت Key words: Daucus carota seeds, Pancrease, Diabetes 85 93 http://ppj.phypha.ir/browse.php?a_code=A-10-102-4&slc_lang=en&sid=1 Banafsheh Ranjbar بنفشه رنجبر 320031947532846006996 320031947532846006996 No Iran Pouraboli ایران پورابولی Pouraboli_i@mail.uk.ac.ir 320031947532846006997 320031947532846006997 Yes Mitra Mehrabani میترا مهربانی 320031947532846006998 320031947532846006998 No Shahriar Dabiri شهریار دبیری 320031947532846006999 320031947532846006999 No abdolreza javadi عبدالرضا جوادی 320031947532846007000 320031947532846007000 No