en نقش فیزیولوژیک آدنوزین و گیرنده های آن در ایجاد آنژیوژنز در بافت های هیپوکسیک Cell, Stem Cell and Cancer Cell, Stem Cell and Cancer Review Review اهمیت فاکتورهای متابولیک درتنظیم آنژیوژنز (رگزایی) به خوبی شناخته شده است. افزایش در فعالیت سوخت و ساز منجر به کاهش سطح اکسیژن و هیپوکسی بافتی می گردد. هیپوکسی سیگنالهای مختلفی، جهت تحریک رگزایی و ارسال اکسیژن به بافتها آغاز می کند. آدنوزین از بافتهای هیپوکسیک آزاد شده و نقش مهمی در روند رگزایی دارد. در این زمینه فرضیه کنترل فیدبک بشرح زیر پیشنهاد شده است: تحت شرایط هیپوکسی در فضای خارج سلولی مجاور یک سلول پارانشیمی ( مانند سلول ماهیچه قلب، فیبرعضله اسکلتی، هپاتوسیت وغیره) AMP بوسیله اکتو´5-نوکلئوتیداز، دفسفریله شده و آدنوزین تولید می شود. آدنوزین خارج سلولی، گیرنده های آدنوزین را فعال کرده و بدنبال آن از سلول پارانشیم، فاکتور رشد اندوتلیال عروقی ،VEGF ، آزاد می گردد. VEGF، با اتصال به گیرنده خود بر سطح سلولهای اندوتلیال موجب تکثیر و مهاجرت این سلولها می گردد. مقدار آدنوزین همچنین بواسطه تنظیم فاکتورهای رشد پرو و آنتی آنژیوژنیک دیگر، باعث تحریک تکثیر سلولهای اندوتلیوم عروقی می گردد. آدنوزین همچنین با ایجاد وازودیلاتاسیون نیز میتواند در توسعه و بازسازی رگهای جدید نقش داشته باشد. میزان آدنوزین ،VEGF و دیگر فاکتورهای رشد پرو آنژیوژنیک پس از تشکیل شبکه مویرگی جدید، به نزدیک سطح طبیعی بازگشته، در نتیجه حلقه فیدبک منفی بسته و آنژیوژنز متوقف می گردد. اطلاعات موجود نشان می دهد که در بعضی شرایط، آدنوزین ممکن است بعنوان واسطه برای50 تا70% آنژیوژنز القاء شده توسط هیپوکسی ضروری باشد. نقش فیزیولوژیک فعال شدن گیرنده های آدنوزین در القاء رگزایی در شرایط هیپوکسی، عمده تمرکز این بررسی است.. It is well known that the metabolic factors play an important role in the regulation of angiogenesis. Increased metabolic activity leads to decreased oxygen levels and causes tissue hypoxia. Hypoxia starts different signals to stimulate angiogenesis and promotes oxygen delivery to tissues. It has been suggested that released adenosine from hypoxic tissues plays a vital role in angiogenesis. In this context, the following feedback control hypothesis is proposed: Under hypoxic conditions, membrane 5´-nucleotidase dephosphorylates AMP to adenosine in the extracellular space of a cardiomyocyte, hepatocyte or other parenchymal cells. Extracellular adenosine binds and stimulates adenosine receptor that leads to the release of vascular endothelial growth factor (VEGF) from the parenchymal cell. Binding of VEGF to its receptor on the surface of endothelial cells activates proliferation and migration of these cells. Adenosine can also activate the proliferation of vascular endothelial cells through mediating other anti and proangiogenic growth factors. Adenosine can also induce vasodilation and play a role in the vascular growth and remodeling. After establishment of a new capillary network, adenosine, VEGF and other pro and antiangiogenic growth factors return to near basal concentrations, and then the angiogenesis process terminates. In some conditions up to 50–70% of the hypoxia-induced angiogenesis mediates through adenosine. Hence, the main aim of this review is to focus on the physiological role of adenosine and its receptors in the induction of angiogenesis under hypoxic conditions آنژیوژنز،هیپوکسی،آدنوزین adenosine, hypoxia, angiogenesis 209 221 http://ppj.phypha.ir/browse.php?a_code=A-10-319-1&slc_lang=en&sid=1 Mojtaba panjehpour panjehpour@pharm.mui.ac.ir 3200319475328460011367 3200319475328460011367 Yes Fouzieh Zadhoush zadhoush@mail.mui.ac.ir 3200319475328460011368 3200319475328460011368 No