en مزاج؛ گذشته، حال، آینده Others Others Experimental research article Experimental research article .مزاج به عنوان یک فاکتور فردی از اهمیت بالایی در طب سنتی برخوردار بوده و استفاده از آن در تشخیص و درمان بیماریها ، همچنین تعیین سبک زندگی فرد بسیار مرسوم است. از آنجایی که پزشکی به سوی یک درمان برای هر فرد پیش میرود بنابراین در آینده ریشه تفاوتهای فردی جایگاه بسیار مهمی خواهد داشت. در طب سنتی مزاج به عنوان تنها عامل تفاوتهای فردی میباشد لذا این اصل علمی در آینده ای نه چندان دور بسیار مورد توجه قرار خواهد گرفت. تحقیقات اخیر نیز نشان دهنده جایگاه تأث یر گذار مزاج در فیزیولوژی بدن میباشد. رابطه مزاج با عملکرد سیستم اتونوم و سیستم ایمنی، گروه های خونی و بیماریهای گوناگون مثالهای بارزی در تایید این ادعا میباشد. با توجه به این امر، مطالعه حاضر با هدف ارائه شمائی از تاریخچه علم مزاج، وضعیت کنونی و آینده آن تلاش دارد تا تصویری صحیح از روند پویایی که مزاج از گذشته تا آینده خواهد داشت را ترسیم نماید. Temperament (Mizaj), as an individual factor, has great importance in traditional medicine and its use in diagnosis and treatment of diseases, as well as the individual lifestyle is very common. Since medicine moves toward Personalized Medicine, the root of individual differences will find its position in different aspects of medicine in early future. In traditional medicine, temperament is defined as the only cause of individual differences and this scientific principle in the near future will be highly regarded. Recent studies also indicate the important role of temperament in body functions. Association of temperament with autonomic and immune systems, blood groups and various diseases also confirms this role. The present study provides a scheme of the history of temperament science, current status and its future, and tries to map a correct portray of temperament trend from the past to the future. مزاج، طب سنتی، فرآیندهای بیولوژیک Temperament, Traditional Medicine, Biological Process 328 339 http://ppj.phypha.ir/browse.php?a_code=A-10-631-1&slc_lang=en&sid=1 Mahmoud Yousefifard محمود یوسفی فرد yousefifardm@gmail.com 3200319475328460012005 3200319475328460012005 No Mohsen Parviz محسن پرویز parvizmo@tums.ac.ir 3200319475328460012006 3200319475328460012006 No Mostafa Hosseini مصطفی حسینی mhossein110@yahoo.com 3200319475328460012007 3200319475328460012007 No Mohammad Ebadiani محمد عبادیانی ebadianim@yahoo.com 3200319475328460012008 3200319475328460012008 No Mansoor Keshavarz منصور کشاورز mkeshavarz@tums.ac.ir 3200319475328460012009 3200319475328460012009 Yes