en اثر حفاظتی تزریق کوتاه مدت عصاره الکلی زعفران بر بهبود نقایص شناختی و کاهش پروکسیداسیون لیپیدی القاء شده توسط اتیدیوم بروماید در مدل های تجربی MS Neurophysiology/Pharmacology Neurophysiology/Pharmacology Experimental research article Experimental research article مقدمه: در حال حاضر نقایص شناختی به عنوان یکی از علائم قابل توجه بیماری مالتیپل اسکلروزیس (MS) شناخته شده است. استرس اکسیداتیو نقش مهمی را در پاتوژنز MS ایفا می‌کند. دمیلیناسیون سمی توسط اتیدیوم بروماید (EB) یکی از روش‌های معمول برای القای MS است که با تولید رادیکال‌های آزاد و افزایش بار اکسیداتیو منجر به مرگ نورون‌ها می‌گردد. بر طبق مطالعات فارماکولوژیکی، عصاره‌ی زعفران دارای خاصیت آنتی‌اکسیدانی بوده و به عنوان گیرنده‌ی رادیکال های آزاد عمل می‌کند. لذا در بررسی حاضر اثر ریز تزریق کوتاه مدت عصاره‌ی الکلی زعفران با دو دوز متفاوت بر روی حافظه فضایی و پروکسیداسیون لیپیدی در هیپوکامپ مدل های تجربی MS مورد مطالعه قرار گرفت. روش‌ها: موش‌های گروه تیمار یک هفته پس از القای MS با گلیوتوکسین EB (٪01/0)، عصاره‌ی زعفران را به مدت 3 روز و با دوزهای µg/rat 5 و µg/rat 10 دریافت نمودند. پس از اتمام دوره تیمار، آزمون ماز آبی موریس و در خاتمه، نمونه برداری از هیپوکامپ انجام گردید و شاخصه پروکسیداسیون لیپیدی (MDA) مورد سنجش قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج این بررسی نشان داد که تیمار کوتاه مدت عصاره‌ی زعفران یادگیری و حافظه فضایی را در مدل های تجربی MS به طور معنی داری بهبود بخشید (05/0 P<) و میزان MDA در مدل‌های تجربی MS تحت تیمار با عصاره الکلی زعفران کاهش معنی داری را نسبت به گروه شاهد MS نشان داد (01/0 P<). نتیجه‌گیری: تیمار عصاره‌ی زعفران با کاهش میزان محصولات پروکسیداسیون لیپیدی، روند یادگیری و حافظه فضایی در مدل‌های تجربی MS را به طور معنی داری بهبود بخشید. Introduction: Cognitive dysfunction is recognized as a significant feature of multiple sclerosis (MS). Oxidative stress plays an important role in the pathogenesis of MS. Toxic demyelination by ethidium bromide (EB) is one of the common methods for induction of MS, which leads to neuronal death by production of free radicals and enhancement of oxidative stress burden. According to previous pharmacological studies, saffron extract acts as a free radical scavenger. Accordingly, in the present study the effect of short-term microinjection of saffron extract on the process of spatial memory and lipid peroxidation in the hippocampus was assessed in an experimental model of MS. Methods: One week after MS induction by EB (0.01 %), animals of the experimental group were treated by saffron extract (5 and 10 μg/rat) for 3 consecutive days. Following the treatment period, Morris Water Maze test was carried out and hippocampi of both sides were dissected and used for measurement of a lipid peroxidation marker (MDA) in the end. Results: Based on the results of the present study, short-term treatment by saffron extract significantly ameliorated spatial memory in experimental models of MS (P<0.05). MDA in the saffron treated group showed a significant reduction compared to the control MS animals (P<0.01). Conclusion: It seems that treatment with saffron extract is able to prevent memory and learning reduction, through inhibition of lipid peroxidation in an experimental model of MS. However, evaluation of beneficial effects of saffron on the spatial memory and its role in preventing or treating cognitive deficits in MS patients, requires much more extensive molecular studies. بیماری مالتیپل اسکلروزیس، عصاره‌ی زعفران، نقایص شناختی، پروکسیداسیون لیپیدی Multiple sclerosis, Saffron extract, Cognitive deficits, Lipid peroxidation 315 327 http://ppj.phypha.ir/browse.php?a_code=A-10-694-1&slc_lang=en&sid=1 Shabnam Ghaffari شبنم غفاری shb_ghafari89@ms.tabrizu.ac.ir 3200319475328460012891 3200319475328460012891 No Homeira Hatami Nemati حمیرا حاتمی نعمتی homeirahatami@yahoo.com 3200319475328460012892 3200319475328460012892 Yes Gholamreza Dehghan غلامرضا دهقان dehghan2001d@yahoo.com 3200319475328460012893 3200319475328460012893 No